«بازار جهانی نفت بار دیگر ثابت کرد که بیش از آنکه به آمار تولید و تقاضا وفادار باشد، به نبض ثبات در کریدورهای استراتژیک وابسته است. طی تنها هفت روز گذشته، قیمت هر بشکه نفت برنت با رشدی چشمگیر از ۹۸ دلار به مرز ۱۰۷ دلار رسیده است؛ جهشی که کارشناسان آن را نه ناشی از کمبود فیزیکی عرضه، بلکه واکنش فوری بازار به اخبار مربوط به تنشهای منطقهای و ناامنیهای اخیر در مسیرهای دریاییِ مرتبط با تنگه هرمز میدانند.»
پایگاه خبری شاخص بازار: نفت در محاصره تنشها؛ بازگشت «صرف ریسک» به قیمتهای جهانی
هفتهای که گذشت برای معاملهگران بازار انرژی، هفتهای آکنده از «اضطراب عرضه» بود. عبور قیمت نفت برنت از مرز 107 دلار، فراتر از تغییرات بنیادین اقتصادی، نشاندهنده احیای جدی «صرف ریسک ژئوپلیتیک» (Geopolitical Risk Premium) در قیمتهاست. اما چرا این تنشها توانست بازار را اینچنین تکان دهد؟
1. تنگه هرمز؛ رگ حیاتی که قیمتها را بالا میبرد
هرگاه خبری از ناامنی در نزدیکی تنگه هرمز یا برخورد با نفتکشها در این منطقه مخابره میشود، بازار نفت واکنش «Panic Buying» (خرید از روی ترس) نشان میدهد. علت روشن است: بخش قابلتوجهی از نفت جهان از این کریدور عبور میکند. انفجارهای اخیر در نفتکشهایی که به گفته منابع، مسیرهای غیرقانونی را دنبال میکردند، زنگ خطر را برای شرکتهای بیمه و کشتیرانی به صدا درآورده است.
2. افزایش هزینههای پنهان؛ بیمه و حملونقل
اثر این تنشها تنها در افزایش قیمت نفت نمود پیدا نمیکند. وقتی ریسک عبور از یک منطقه بالا میرود، «حق بیمه ریسک جنگ» (War Risk Premium) برای کشتیها افزایش مییابد. این هزینههای اضافی، قیمت تمامشده نفت برای خریدار نهایی را بالاتر میبرد و زنجیره تأمین را کند میکند. بازار اکنون در حال پیشخور کردنِ این هزینههای جانبی است.
3. واکنش بازار به تنش یمن و عربستان
درگیریهای پیرامونی در منطقه، بهویژه با توجه به نقش عربستان به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان، مستقیماً امنیتِ تولید و صادرات را هدف قرار میدهد. بازار جهانی نفت که همواره نسبت به هرگونه اختلال در زیرساختهای نفتی خاورمیانه «حساسیت فوقالعاده» دارد، اخبارِ جاری را به عنوان سیگنالی برای احتمال کاهش عرضه یا اختلال لجستیکی در آینده تفسیر کرده است.
جمعبندی شاخص بازار:
قیمت 107 دلاری نفت برنت در لحظه فعلی، بیش از آنکه حاصل تعادل در عرضه و تقاضا باشد، محصولِ واهمه بازار از یک «سناریوی بدبینانه» در خلیجفارس است. اگر دیپلماسی نتواند به سرعت آرامش را به مسیرهای دریایی بازگرداند، تداوم این نااطمینانی میتواند قیمتها را در سطوح بالا تثبیت کند و هزینههای انرژی را برای اقتصادهای مصرفکننده افزایش دهد.