«با پیگیری مدیریت نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، پرونده سودهای رسوب‌کرده بخشی از سهامداران عدالت سرانجام به مرحله تسویه رسید. بر اساس اعلام رسمی این سازمان، سود سنواتی آن دسته از دارندگان سهام عدالت که در سال‌های گذشته به دلیل نقص مدارک هویتی یا عدم ثبت شماره شبا در سامانه سجام از دریافت وجوه بازمانده بودند، در روز چهارشنبه هفته گذشته به حساب بانکی معتبر آن‌ها واریز شد؛ اقدامی که گامی مهم در جهت ساماندهی حقوق تضییع‌شده سهامداران خرد و کاهش ماندگاری نقدینگی در دست ناشران ارزیابی می‌شود.»
پایگاه خبری شاخص بازار: گره‌گشایی از سودهای رسوب‌کرده؛ چرا انضباط سجامی برگ برنده سهامداران خرد شد؟
یکی از چالش‌های مزمن بازار سرمایه ایران طی سالیان گذشته، انباشت سودهای تقسیمی مجامع در حساب شرکت‌ها (رسوب سود) و نرسیدن آن به دست سهامداران خرد بوده است. این معضل در پرونده سهام عدالت، به دلیل جامعه آماری چند ده میلیونی و ناآشنایی بخش قابل‌توجهی از مالکان با سامانه‌های بورسی، ابعادی به‌مراتب پیچیده‌تر داشت.
1. هویت‌سنجی سجامی؛ پایان بهانه‌های پرداختی
بخش عمده‌ای از عدم واریز سود در دوره‌های مالی گذشته ناشی از مواردی نظیر «حساب‌های بانکی مسدود»، «شماره شبای نامعتبر» و «نقص در ثبت‌نام سجام» بود. اقدام اخیر مدیریت نظارت بر ناشران نشان می‌دهد با اتصال سامانه‌های بانکی به سجام و به‌روزرسانی اطلاعات سجامی این افراد، زمینه فنی و حقوقی برای واریز متمرکز فراهم شده و بهانه‌های اجرایی برای معطل ماندن نقدینگی از میان رفته است.
2. صیانت از ارزش زمانی پول در شرایط تورمی
اگرچه واریز سودهای معوق خبری امیدبخش برای سهامداران است، اما از منظر اقتصاد کلان و مالی رفتاری، تأخیر چندساله در پرداخت سود در یک اقتصاد تورمی به معنای کاهش شدید ارزش زمانی آن منابع است. نقدینگی‌ای که سال‌ها در ترازنامه شرکت‌ها یا حساب‌های واسط رسوب کرده بود، اکنون با قدرت خرید کمتری به دست ذی‌نفعان می‌رسد. از این رو، استمرار فشار رگولاتور بر ناشران برای الزام به پرداخت متمرکز و بی‌درنگ از طریق سامانه سجام، حیاتی‌ترین ابزار جهت حفظ حقوق مالکانه عمومی است.
3. گام بعدی: تسویه سود مراحل معوق سال 1402 و 1403
این واریزی مربوط به جاماندگان سنواتی ناشی از نقص مدرک بوده است؛ حال نگاه میلیون‌ها سهامدار عدالت به تسویه کامل مرحله سوم سود سهام عدالت (مربوط به عملکرد سال‌های اخیر) دوخته شده است؛ جایی که هنوز برخی شرکت‌های بزرگ بورسی به دلیل تنگنای نقدینگی یا سرمایه‌گذاری در خطوط تولید، تعهدات نقدی خود را به‌طور کامل با شرکت سپرده‌گذاری مرکزی تسویه نکرده‌اند.
جمع‌بندی شاخص بازار:
اقدام اخیر سازمان بورس نشانه مثبتی از عزم رگولاتور برای استیفای حقوق خرد است، اما تثبیت اعتماد به بازار سرمایه در گرو رفع دائمی مسدودسازی‌های بین‌دستگاهی و حذف کامل زمان رسوب سود در شبکه ناشران بورسی خواهد بود.