«با ورود به فصل سرما و تشدید وارونگی دما در کلان‌شهرها، بار دیگر بحران کهنه آلودگی هوا دست در دست امواج جدید بیماری‌های ویروسی و عفونی گذاشته است. این هم‌افزایی مرگبار نه فقط ظرفیت بخش‌های اورژانس و اطفال بیمارستان‌ها را زیر فشار مضاعف برده، بلکه در شرایط تورم عمومی و تداوم چالش‌های تأمین دارو و سرم، به عاملی مستقیم برای افزایش هزینه‌های کمرشکن سلامت در سبد معیشت خانوار تبدیل شده است.»
پایگاه خبری شاخص بازار: از مازوت‌سوزی تا قفسه داروخانه‌ها؛ بهای سنگین هم‌پوشانی آلودگی هوا و امواج ویروسی
با افت شدید دما و بروز ناترازی در شبکه گاز خانگی و صنعتی، کلان‌شهرها مجدداً در محاصره ذرات معلق (PM2.5) و پدیده اینورژن (وارونگی هوا) قرار گرفته‌اند. اما ابعاد بحران زمستان امسال فراتر از شاخص‌های کیفیت هوا رفته و مستقیماً نظام بهداشت و معیشت عمومی را هدف گرفته است:
1. پیوند سیستمیک آلودگی هوا و تکثیر ویروس‌ها
داده‌های اپیدمیولوژی نشان می‌دهد ذرات معلق در هوا، مژک‌های تنفسی دستگاه تنفس فوقانی را فلج کرده و ریه را به آماده‌ترین بستر برای نفوذ ویروس‌های تنفسی از جمله آنفلوآنزای فصلی، سویه‌های کووید و ویروس سنسیتیال تنفسی (RSV) تبدیل می‌کنند. به زبان ساده: در هوای آلوده، نه تنها تعداد مبتلایان به عفونت‌های باکتریایی و ویروسی دوچندان می‌شود، بلکه طول دوره درمان و شدت بیماری نیز به طرز محسوسی افزایش می‌یابد.
2. فشار بر سبد دارویی و هزینه‌های از جیب (Out-of-Pocket)
در روزهایی که اولویت تخصیص منابع ارزی و کالابرگی کشور باید معطوف به نیازهای حیاتی، تغذیه و اقلام دارویی اساسی باشد، موج هم‌زمان بیماری‌های عفونی هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای بر خانوارها تحمیل می‌کند:
مراجعات مکرر به مراکز درمانی، ویزیت‌های بخش خصوصی به دلیل شلوغی بیمارستان‌های دولتی.
تهیه آنتی‌بیوتیک‌ها، سرم‌ها، اسپری‌های تنفسی کورتونی و مکمل‌ها در شرایطی که برخی اقلام با کمبودهای مقطعی یا افزایش قیمت آزاد مواجه هستند.
3. خسارت مضاعف به بهره‌وری و تعطیلی‌های ناگزیر
تعطیلی مدارس و دورکاری مقطعی، گرچه مسکّنی موقت برای کاهش بار ترافیک و بیماری در کودکان است، اما بهره‌وری کارخانه‌ها و بخش مولد اقتصاد را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، ابتلای گسترده نیروی کار به عوارض عفونیِ توأم با سوزش مجاری تنفسی، نرخ غیبت از کار را در صنایع و سازمان‌ها بالا برده است.
جمع‌بندی شاخص بازار:
حل بحران سلامت زمستانه، در گرو تصمیمات چندبخشی است؛ از اولویت‌بندی سوخت پاک برای نیروگاه‌ها و اصلاح الگوی مصرف انرژی گرفته تا تسهیل دسترسی ارزان و فوری طبقات محروم به سبد داروها و واکسن‌های فصلی. در شرایط انقباض اقتصادی، حفاظت از سلامت عمومی نه یک هزینه جاری، بلکه بالاترین سرمایه‌گذاری برای حفظ تاب‌آوری اجتماعی است.