بازار مالی و فلزات گرانبها: شهریور ۱۴۰۵ برای بازار طلا و سکه، ماهِ «تداومِ احتیاط» بود. در حالی که آخرین روز تابستان را پشت سر میگذاریم، بازار طلا در ایران با ترکیبی از اثرات نوسانات نرخ ارز نیما و آزاد، اخبار ژئوپلیتیک خاورمیانه و واکنشهای جهانی به سیاستهای فدرال رزرو، روزهای پرتنشی را سپری کرد. آنچه در پایان این فصل داغ مشهود است، «تثبیت در سطوح بالا» است؛ جایی که طلا دیگر نه تنها یک زیور، بلکه به عنوان یک سپر محافظتی در برابر تورم، همچنان تقاضای خرد و کلان را به سمت خود میکشد.
پایگاه خبری شاخص بازار: نگاهی به نمودار عملکرد بازار طلا در پایان تابستان، نشاندهنده یک الگوی رفتاری متفاوت نسبت به ماههای قبل است. در حالی که در ابتدای تابستان شاهد تکانههای شدید قیمتی بودیم، شهریورماه بیشتر به دوران «هضمِ نوسانات» تبدیل شد.
1. بازیگران اصلیِ تابستانِ طلا
سه ضلع مثلثی که قیمت طلا را در این سه ماه هدایت کردند، عبارتند از:
دلار؛ لنگرگاه قیمت: همگامی قیمت طلا با نوسانات نرخ ارز در بازار آزاد (که در گزارشهای پیشین به عقبنشینی آن به محدوده 229 هزار تومان اشاره کردیم)، همچنان اصلیترین عامل تعیینکننده است. طلا در تابستان نشان داد که کوچکترین تغییر در جریان عرضه و تقاضای ارزی، بلافاصله در حباب سکه و قیمت مثقال طلا منعکس میشود.
انس جهانی؛ طوفانِ خاورمیانه: تنشهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای منطقهای، نرخ انس جهانی را در سطوح بالایی نگه داشته است. هرچند گاهی اخبار کاهش قیمت نفت (طلای سیاه) و نوسانات اوراق قرضه آمریکا سعی در متعادل کردن قیمت داشت، اما «ریسکِ گریز» سرمایهگذاران، کف قیمتی طلا را در بازارهای جهانی بالا نگه داشت.
انتظارات تورمی مهرماه: بازار طلا در روزهای پایانی تابستان، پیشخورِ انتظارات تورمی برای پاییز است. بسیاری از فعالان بازار معتقدند ورود به نیمه دوم سال، زمان بازگشایی بودجهریزیهای جدید و احتمالا تغییرات در نرخهای نیمایی است که میتواند به عنوان محرک جدید برای طلا عمل کند.
2. وضعیت حباب سکه؛ آرامش یا سکوت؟
در آخرین روز تابستان، شاهد تعدیل نسبی در حباب انواع سکه بودیم. این نشان میدهد که تقاضای هیجانی (Panic Buying) که در اوایل تابستان دیده میشد، تا حدودی فروکش کرده است. با این حال، فاصله قیمت فروش طلا و سکه با ارزش ذاتی (خام) آن همچنان بالاست؛ موضوعی که نشاندهنده این است که بازار همچنان برای «روزهای مبادا» یا «نوسانات احتمالی در پاییز» قیمتگذاری میکند.
3. چرا طلا در پایان تابستان «آرامتر» شد؟
سیاستهای انقباضی بانک مرکزی و تلاش برای مدیریت نقدینگی در بازارهای موازی، در کنار ابلاغیههای جدید برای فعالان اقتصادی در مناطق آزاد و تغییرات در بازار سرمایه، بخشی از نقدینگی سرگردان را از بازار طلا به سمت اوراق و یا بازارهای جایگزین سوق داد. با این حال، «طلا» به عنوان امنترین دارایی (Safe Haven) در سبد خانوار ایرانی باقی ماند.
پیشبینی؛ نگاه به پاییز
بر اساس تحلیلهای «شاخص بازار»، بازار طلا در آغاز پاییز با دو سناریو روبروست:
1. سناریوی ثبات: اگر نرخ ارز در محدوده کنونی تثبیت شود و اخبار سیاسی جدیدی برای بازارهای جهانی رخ ندهد، طلا وارد یک فاز «رنج زدن» و نوسانات کوچک خواهد شد.
2. سناریوی صعودی: هرگونه تغییر در نرخ ارز نیما یا بروز تنشهای تازه در منطقه، میتواند بار دیگر فنر قیمت طلا را که در شهریورماه تا حدودی فشرده شده بود، آزاد کند.
در شرایط فعلی، ورود به بازار طلا نیازمند رصد همزمان «انس جهانی» و «دلار بازار آزاد» است. طلا در پایان تابستانِ 1405، بیش از آنکه بر مدار هیجان باشد، بر مدار «احتیاط و انتظار» حرکت میکند.