پایگاه خبری شاخص بازار: در حالی که بانک مرکزی با تکیه بر ابزار توزیع «ارز سهمیهای» تلاش دارد تا سرعت رشد قیمتها را کنترل کند و ترمز جهش دلار را بکشد، نمودارها نشان میدهند که بازار ارزی کشور مسیری متفاوت را برگزیده است. با عبور دلار از کانال 213 هزار تومانی، به نظر میرسد «انتظارات تورمی» همچنان دست بالا را در تعیین جهت قیمتها دارد و سیاستهای عرضه محورِ بازارساز، در برابر جریان قدرتمند تقاضای ناشی از نااطمینانی، کارکرد خود را از دست داده است.
تکرار رکوردهای تاریخی در بازار ارز نشاندهنده یک شکاف عمیق میان «سیاستگذاری عرضه» و «روانشناسی بازار» است. بانک مرکزی با تزریق ارز سهمیهای به دنبال پاسخگویی به نیازهای واقعی و ایجاد ثبات است، اما حجم تقاضای موجود در بازار، فراتر از ابزارهای مداخلهای تعریف شده حرکت میکند.
چرا سیاستهای عرضه کارساز نیست؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند زمانی که انتظارات تورمی در جامعه نهادینه شده باشد، بازار دیگر صرفاً با «عرضه فیزیکی ارز» تنظیم نمیشود. در چنین شرایطی، متقاضیان نه تنها برای تأمین نیازهای عملیاتی، بلکه با هدف «حفظ ارزش دارایی» به سمت خرید دلار هجوم میآورند. در واقع، هرگونه مداخلهای که نتواند ریشه تورم و نااطمینانیهای آتی را هدف قرار دهد، تنها مانند مسکنی موقت عمل کرده و بلافاصله با کاهش اثرگذاری، قیمتها را به سمت سطوح بالاتر پرتاب میکند.
چشمانداز پیشرو
عبور دلار از مرز 213 هزار تومان، حاوی یک پیام صریح برای سیاستگذاران است: بازار ارز در حال حاضر نه با کمبود فیزیکی ارز، بلکه با «مازاد تقاضای ناشی از هراس اقتصادی» دستوپنجه نرم میکند. ادامه این روند، نیازمند بازنگری در مدلهای مداخلاتی و اولویتبندیِ سیاستهای کلان پولی برای مدیریت انتظارات تورمی است، چرا که استمرار وضعیت فعلی، میتواند منجر به تحلیل رفتن ذخایر ارزی و بینتیجه ماندن تلاشها برای مهار قیمتها شود.