جدول داده‌های کلیدی بازار ارز و دارایی‌ها (پایان مهر 1405)
متن تحلیلی مشروح
بررسی رفتار نرخ ارز در نیمه دوم پاییز 1405 نشان می‌دهد که بازار آزاد تهران به شدت تحت تأثیر دو عامل موازی یعنی «ریسک‌های سیستماتیک برون‌زا» و «چسبندگی تورم داخلی» قرار دارد. عبور بهای نفت برنت از مرز 107 دلار و ثبت رکوردهای بی‌سابقه در بازارهای جهانی طلا (نزدیک به 4,192 دلار برای هر اونس)، موجی از انتظارات تورمی را به بازارهای نوظهور از جمله ایران تزریق کرده است.
در این میان، رویکرد بانک مرکزی و مرکز مبادله ارز و طلا بر پایه تأمین نیازهای تجاری و ارزی کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع پیشران (همچون زنجیره فولاد و فلزات اساسی) استوار است. با این حال، تداوم اختلاف قیمت میان نرخ رسمی و بازار آزاد، انگیزه کارهای سفته‌بازانه را تقویت کرده و ضرورت اصلاح ابزارهای مداخله‌ای بازارساز را دوچندان ساخته است.
از منظر اقتصاد کلان، تخصیص منابع محدود ارزی کشور باید بیش از پیش به سمت پشتیبانی از بخش‌های مولد، واردات ماشین‌آلات صنعتی، تکنولوژی‌های کاهش مصرف انرژی (مانند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر صنایع) و تأمین کالاهای اساسی و دارو هدایت شود. هرگونه انحراف در تخصیص منابع به سمت بخش‌های غیرضروری یا لوکس، در شرایطی که اقتصاد با تنگناهای ناشی از تحریم و جنگ تحمیلی مواجه است، می‌تواند آسیب‌پذیری زنجیره تولید ملی را افزایش دهد.
بنابراین، مدیریت بازار ارز نیازمند بسته‌ای جامع است که در آن، هماهنگی کامل میان وزارت صنعت، معدن و تجارت (MIMT)، وزارت نفت و بانک مرکزی برای بازگشت ارز حاصل از صادرات و تأمین امنیت ارزی صنایع بزرگ (نظیر فولاد مبارکه و شرکت‌های بورسی) به عنوان خط مقدم اقتصاد کشور محقق گردد.